فصل هشت : دزيمتري
روش هاي دزيمتري
پس از طراحي و ساخت فانتوم، با روش هاي مختلفي مي توان مولفه هاي دز جذبي ، و يا دزجذبي کل ، را به صورت غير مستقيم اندازه گيري کرد. در يک روش استاندارد براي اندازه گيري شار نوترون هاي حرارتي از روش فعال سازي پولک استفاده مي شود. در اين روش از فلزاتي که در اثر جذب نوترون فعال شده و ذرات يوننده تابش مي کنند به صورت پولک يا سيمي شکل استفاده مي شود. ميزان تابشي که اين سيم ها پس از تحت تابش قرار گرفتن از خود گسيل مي کنند معياري از شار نوترون حرارتي است. سپس با اعمال ضرايب تبديل شار به دز، ميزان دز ناشي از نوترون هاي حرارتي به دست مي آيد. ضرايب تبديل شار به دز جذبي ناشي از بور نيز وجود دارد که با اعمال آنها دز ناشي از بور بدست مي آيد. سيم هايي از جنس طلا و نيکل به اين منظور استفاده شده اند[2-1]. براي اندازه گيري دز ناشي از گاما و نوتون هاي فوق حرارتي از اتاقک هاي يونشي استفاده مي شود. در يک روش مرسوم از دو اتاقک يونشي به طور همزمان استفاده مي شود[3]، يکي با ديواره اي از جنس گرافيت که از گاز CO2 پر شده است و ديگري اتاقک يونشي معادل بافت( معمولا از جنس A-150) که با گاز معادل بافت پر شده است. اتاقک گرافيتي کمترين حساسيت را به نوترون دارد و براي اندازه گيري يونش ناشي از پرتو هاي گاما به کار مي رود ( دز ناشي از گاما ) در حاليکه اتاقک معادل بافت هم به نوترون هاي فوق حرارتي حساس است و هم به پرتوهاي گاما. به اين ترتيب با کم کردن مقدار اندازه گيري شده بوسيله اتاقک گرافيتي از اتاقک معادل بافت، دز ناشي از نوترون هاي فوق حرارتي نيز بدست مي آيد. روش هاي دزيمتري ديگر نظير
-
TLD [4]
-
[6-5 ] gel dosimeter
-
فعال سازی پولک
-
گاماهای آنی
-
تشديد جذبی
-
فعال سازی آستانه SDDs
-
پس زنی پروتون
-
TLD
-
HPGE
-
نيمه هادی ها
پاورقي
-
Thermoluminescent dosimeter.
مراجع
[1] Tetsuo Matsumoto Head phantom experiment and calculation for boron neutron capture therapy Phys. Med. Biol., Vol. 33, No 6, 671-686. Printed in the UK, 1988.
[2] ASTM, Standard Method for Measuring Thermal Flux by Radioactivation Techniques,1977.
[3] M.K. Marashi Analysis of absorbed dose distribution in head phantom in boron neutron capture therapy Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A 440, 446-452
[4] G Gambarini, V Klamert, S Agosteo, C Birattari, S Gay, G Rosi and L Scolari ,Study of a method based on TLD detectors for in-phantom dosimetry in BNCT Radiat. Prot. Dosim.110 631-6,2004.
[5] G. Gambarini In-phantom imaging of all dose components in boron neutron capture therapy by means of gel dosimeters Applied Radiation and Isotopes 61, 759–763,2004.
[6] Farajollahi A J, Bonnett D E, Tattam D and Green S , The potential use of polymer gel dosimetry in boron neutron capture therapy Phys. Med. Biol. 45 N9–N14,2000.
